ලොව පුරා නැවතත් අවධානයට ලක්ව ඇති වෛරසයක් බවට හැන්ටා වෛරසය පත්ව තිබෙනවා. ආසාදිතයන් කිහිපදෙනෙකු හඳුනාගැනීමත් සමඟ සමාජ මාධ්ය ඔස්සේ මේ පිළිබඳ විවිධ තොරතුරු වේගයෙන් පැතිර යමින් පවතින අතර, ඇතැමුන් එය කොරෝනා වසංගතය සමඟද සංසන්දනය කරමින් සිටිනවා.
කෙසේ වෙතත්, හැන්ටා වෛරසය සහ COVID-19 අතර වැදගත් වෙනස්කම් තිබෙන බව සෞඛ්ය බලධාරීන්ගේ තොරතුරු අනුව පැහැදිලි වෙනවා.
හැන්ටා වෛරසය කියන්නේ මොකක්ද?
හැන්ටා වෛරසය යනු මිනිසුන්ට බරපතළ රෝගාබාධ ඇති කළ හැකි වෛරස් කාණ්ඩයක්. ඇතැම් හැන්ටා වෛරස් මගින් පෙනහළු ආශ්රිත බරපතළ රෝගයක් වන Hantavirus Pulmonary Syndrome (HPS) ඇති කළ හැකි අතර, තවත් වර්ග මගින් වකුගඩු ආශ්රිත රෝග තත්ත්වයක් වන Hemorrhagic Fever with Renal Syndrome (HFRS) ඇති කළ හැකියි.
මෙම වෛරසය ප්රධාන වශයෙන් මීයන් සහ මීයන්ට සමාන කෘන්තක සතුන් සමඟ සම්බන්ධයි.
මිනිසුන්ට හැන්ටා වෛරසය වැළඳෙන්නේ කොහොමද?
ආසාදිත මීයන්ගේ මුත්රා, මල, කෙළ හෝ ඔවුන්ගේ කැදලි ද්රව්ය සමඟ මිනිසුන් සම්බන්ධ වීමෙන් වෛරසය ආසාදනය විය හැකියි.
විශේෂයෙන් මීයන් සිටින ස්ථානයක් පිරිසිදු කිරීමේදී වෛරසය සහිත දූවිලි වාතයට එක්වී එය ආශ්වාස කිරීම අවදානමක් විය හැකියි. දූෂිත ද්රව්ය අතට ගෙන පසුව ඇස්, නාසය හෝ මුඛය ස්පර්ශ කිරීමෙන්ද ආසාදනය සිදුවිය හැකියි.
රෝග ලක්ෂණ මොනවාද?
මුල් අවස්ථාවේදී හැන්ටා වෛරසයේ රෝග ලක්ෂණ සාමාන්ය උණ රෝගයකට සමාන විය හැකියි.
උණ, හිසරදය, මාංශ පේශී වේදනාව, සීතල දැනීම, කරකැවිල්ල, තෙහෙට්ටුව සහ ඔක්කාරය වැනි රෝග ලක්ෂණ ඇතිවිය හැකියි.
පෙනහළු ආශ්රිත HPS තත්ත්වයක් ඇති වූ විට කැස්ස සහ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව වැනි බරපතළ රෝග ලක්ෂණ ඉක්මනින් වර්ධනය විය හැකි බව CDC සඳහන් කරනවා.
කොරෝනා වගේම පහසුවෙන් පැතිරෙනවාද?
මෙය ඉතා වැදගත් කරුණක්.
බොහෝ හැන්ටා වෛරස් වර්ග මිනිසාගෙන් මිනිසාට සාමාන්යයෙන් පැතිරෙන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට ප්රධාන අවදානම වන්නේ ආසාදිත කෘන්තක සතුන් හෝ ඔවුන්ගේ අපද්රව්ය සමඟ සම්බන්ධ වීමයි.
කෙසේ වෙතත්, Andes virus ලෙස හඳුන්වන විශේෂ හැන්ටා වෛරසයක් සමීප සහ දීර්ඝ මිනිස් සම්බන්ධතා හරහා මිනිසාගෙන් මිනිසාට පැතිරිය හැකි බව CDC සඳහන් කරනවා. එවැනි මිනිසාගෙන් මිනිසාට සම්ප්රේෂණය හැන්ටා වෛරස් සඳහා සාමාන්ය තත්ත්වයක් නොවන බවද සඳහන්.
2026 වසරේ Andes virus ආසාදන සම්බන්ධයෙන් cruise ship එකකට සම්බන්ධ සිදුවීමක් පිළිබඳ WHO වාර්තා කර තිබූ අතර, එහිදී ආසාදිතයන් සහ මරණ කිහිපයක් වාර්තා වී තිබුණා. WHO විසින් එම අවස්ථාවේදී ලෝක ජනගහනයට ඇති අවදානම අඩු මට්ටමක ලෙස තක්සේරු කර තිබුණා.
මීයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම වැදගත්
නිවසේ, ගබඩාවක, ගරාජයක හෝ වැඩබිමක මීයන් සිටින බව පෙනෙන්නට තිබේ නම් ඔවුන්ගේ මුත්රා, මල සහ කැදලි ද්රව්ය සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වීමෙන් වැළකීම වැදගත්.
මීයන් නිවසට ඇතුළු වන සිදුරු වසා දැමීම, ආහාර නිසි ලෙස ආවරණය කර තැබීම සහ මීයන්ගේ ගහනය පාලනය කිරීම ආසාදනය වැළැක්වීමට උපකාරී වන බව CDC පෙන්වා දෙනවා.
අවසානයේ වැදගත්ම දේ
හැන්ටා වෛරසය බරපතළ රෝගාබාධ ඇති කළ හැකි බව සැබෑවක්. නමුත් එය “නව කොරෝනා වසංගතයක්” ලෙස හඳුන්වා දීම නිවැරදි නොවේ.
විශේෂයෙන් මීයන් සමඟ සම්බන්ධතාවක් ඇති වූ පසු උණ, මාංශ පේශී වේදනාව, කැස්ස හෝ හුස්ම ගැනීමේ අපහසුතාව වැනි රෝග ලක්ෂණ ඇති වුවහොත් වහාම වෛද්ය උපදෙස් ලබාගැනීම වැදගත්.
0 Comments